اتحاد شوم

طناز مقدم: ارتباط نزدیک جیانی اینفانتینو با دونالد ترامپ مدت‌هاست نگاه ناظران فوتبال و سیاست را به خود جلب کرده؛ پیوندی که بیشتر به یک معادله پیچیده می‌ماند تا یک رابطه معمولی میان رئیس فیفا و رئیس‌جمهور یک کشور میزبان. گاردین در گزارشی مفصل کوشیده است این پرسش را واکاوی کند: چه چیزی رئیس فدراسیون جهانی فوتبال را به سمت یکی از جنجالی‌ترین چهره‌های سیاسی دنیا سوق داده است؛ پرسشی که پاسخ آن نه در زمین فوتبال، بلکه در دنیای منافع، جاه‌طلبی و اقتصاد پنهان شده است.
اینفانتینو از همان نوجوانی نشان داده بود شیفته مقام و مدیریت است. نخستین انتخابات زندگی‌اش را در ۱۸ سالگی تجربه کرد؛ آن هم در باشگاهی کوچک در شهری ناشناخته. نه سابقه فوتبالی داشت، نه تجربه قابل‌ اتکا اما رؤیایی بزرگ در سر می‌پروراند. بسیاری آن روزها این بلندپروازی را به یک ماجراجویی ساده تعبیر کردند اما حالا پس از چند دهه، او بر مسند مهم‌ترین نهاد ورزشی جهان نشسته است؛ نهادی که با یک تصمیم می‌تواند ده‌ها کشور را دچار موج‌های اقتصادی، رسانه‌ای و حتی سیاسی کند.
گزارش گاردین توضیح می‌دهد عطش قدرت در رئیس فیفا محدود به نقش فوتبالی او نیست. حضورش در نشست صلح شرم‌الشیخ، جایی که سران دولت‌ها و تصمیم‌سازان منطقه خاورمیانه گرد هم آمده بودند، نشان داد او علاقه‌ای به ماندن در محدوده همیشگی فوتبال ندارد. در حالی که فیفا هیچ نقش سیاسی رسمی در چنین کنفرانسی نداشت، اینفانتینو با ذوق و اشتیاق روبه‌روی دوربین‌ها ‌ایستاد، با رهبران عکس گرفت و از بازسازی فوتبال غزه سخن ‌گفت. مهم‌تر از همه اینکه خودش اعتراف کرد دعوت شخصی ترامپ باعث حضور او شده است.
این رفتارها صرفاً یک تلاش تبلیغاتی ساده نیست. برخی در داخل فیفا معتقدند نزدیکی بیش از حد رئیس به ترامپ با روح قوانین اخلاقی این نهاد در تضاد است؛ قوانینی که ادعا می‌کنند سیاست نباید وارد فوتبال شود اما واقعیت این است که اینفانتینو به شکلی آشکار با چهره‌ای همراه شده است که در جهان به دلیل سیاست‌های مهاجرتی، موضوع تعرفه‌های واردات، شعارهای تند و تمایلات اقتدارگرایانه‌اش جنجال‌برانگیز است. حتی مقامات ارشد ورزشی آمریکا - ازجمله رئیس کمیته سازمان‌دهنده المپیک لس‌آنجلس - با وجود ضرورت همکاری با دولت، چنین رابطه پررنگی با ترامپ ندارند.
* چرا اینفانتینو پا را از عرف فراتر گذاشته است؟
پاسخ را باید در منافع اقتصادی جست‌وجو کرد. تغییرات گسترده در ساختار جام‌جهانی ۲۰۲۶ و افزایش چشمگیر شمار تیم‌ها، فیفا را وارد مرحله‌ای کرده که به بازار تلویزیونی و تبلیغاتی آمریکا وابستگی بی‌سابقه‌ای پیدا کرده است. به نوشته گاردین، ترامپ یکی از نخستین کسانی بود که دریافت این تورنمنت چه حجم عظیمی از درآمد را روانه خزانه فیفا خواهد کرد. دسترسی به بزرگ‌ترین بازار رسانه‌ای جهان، انگیزه‌ای است که رئیس فیفا را وادار می‌کند روابطی فراتر از حد معمول برقرار کند.
افزایش نرخ بلیت‌ها در آمریکا به شکل انفجاری گواه همین واقعیت است؛ گران‌ترین بلیت جام‌جهانی ۲۰۲۶، 5­ برابر قطر قیمت دارد و حتی هزینه پارکینگ فینال به ۱۷۵ دلار می‌رسد. تمام این سود - بدون پرداخت مالیات - مستقیماً وارد حساب‌های فیفا می‌شود؛ درآمدی که پایه قدرت اینفانتینو را محکم‌تر از همیشه می‌سازد. از سوی دیگر ترامپ نیز از این رابطه بی‌بهره نمی‌ماند. برای او، اینفانتینو در حکم چهره‌ای است که می‌تواند غرور و تمایل او به «بزرگ‌نمایی دستاوردها» را تغذیه کند؛ چیزی که برای سیاستمداری با شخصیت نامتعارف او بسیار جذاب است.
در نگاه گاردین، اتحاد اینفانتینو و ترامپ نه یک دوستی شخصی، بلکه یک معامله حساب‌شده است؛ پیوندی که در ظاهر با شعار «فوتبال جهان را متحد می‌کند» تزئین شده اما در واقعیت بر ستون‌های اقتصاد، قدرت و منفعت مشترک بنا شده. شاید همین ماهیت دوگانه است که این ارتباط را هم جذاب و هم نگران‌کننده می‌کند: پیوندی که می‌تواند آینده فیفا، استقلال آن و حتی جهت‌گیری سیاسی فوتبال جهان را تحت‌ تأثیر قرار دهد.