گروه روی تیغ

مجید جلالی: من همیشه عادت دارم به‌ جای هیجان، از روی نقشه به گروه‌ها نگاه کنم. قرعه جام‌جهانی ۲۰۲۶ برای ایران، در نگاه اول نه «گروه مرگ» است نه «گروه آسان»؛ چیزی بین این دو، روی خطی باریک که اگر لحظه‌ای لغزش کنیم، پایین می‌افتیم. بلژیک، مصر و نیوزیلند ۳ رقیبی‌ هستند که هر کدام برای خودشان دلیلی دارند تا رویای صعود ببینند و از این نظر وضعیت ما اصلاً ساده نیست.
واقعیت این است که در این گروه، هیچ‌کس سیاهی‌لشکر نیست. بلژیک، با آن ساختار جاافتاده و سال‌ها حضور در سطح اول فوتبال اروپا، به ‌طور طبیعی مدعی اول صعود است و روی کاغذ شانس بیشتری برای صدرنشینی دارد. ایران و مصر در یک سطح بسیار نزدیک به هم قرار می‌گیرند؛ ۲ تیم آسیایی و آفریقایی باکیفیت، با سبک‌های متفاوت اما امکانات و تجربه قابل‌ قیاس. نیوزیلند هم اگرچه از نظر فردی عقب‌تر است اما تیمی است که می‌داند چطور فضا را ببندد و بازی را خفه کند. در چنین گروهی هر اشتباه کوچک می‌تواند سرنوشت صعود را جابه‌جا کند.
بازی با نیوزیلند برای من فقط یک «باید ببریم» ساده نیست. شما باید در این مسابقه هم نتیجه بگیرید، هم انرژی و اعتمادبه‌نفس تیم را حفظ کنید. اگر برای ۳ امتیاز آنقدر خودتان را خالی کنید که در ۲ مسابقه بعد خسته و بی‌روح وارد زمین شوید، عملاً خودتان را از مسیر صعود کنار گذاشته‌اید. مدیریت بار روانی و بدنی در همین بازی به‌ظاهر ساده، کلید ادامه راه است.
اما گره اصلی، مصر است. اگر بخواهم صادق باشم، ما باید از همین امروز این تیم را شبیه‌سازی کنیم. یعنی در بازی‌های تدارکاتی حریفانی را انتخاب کنیم که نزدیک‌ترین شباهت را به ساختار و مدل بازی مصر دارند؛ تیمی با خط حمله سرعتی، خطوط فشرده و انتقال‌های سریع از دفاع به حمله. اگر در بازی‌های تدارکاتی به‌جای چنین رقیبانی، فقط دنبال نام‌های پرزرق‌وبرق باشیم، چیزی جز فریب به‌ دست نمی‌آوریم.
من با این نگاه که «هرچه حریف بزرگ‌تر، بهتر» است موافق نیستم. بازی با تیم‌هایی که چند پله بالاتر از ما هستند، برای تماشاگر جذاب است، برای جدول تدارکاتی قشنگ است اما لزوماً به درد آماده‌سازی این گروه نمی‌خورد. ما باید با تیم‌هایی بازی کنیم که یک درجه بالاتر یا نزدیک به خودمان باشند؛ حریفانی که اگر در تدارکات بتوانیم برابرشان درست دفاع کنیم و موقعیت بسازیم، در میدان اصلی مقابل مصر و نیوزیلند هم به کارمان می‌آید. مسابقات نمایشی با غول‌های سطح اول فقط وقتی مفید است که از دل‌شان الگوی عملی دربیاوریم، نه اینکه صرفاً برای عکس یادگاری به زمین برویم.
از ترکیب خودمان که حرف می‌زنم، نگرانی‌ام پنهان نیست. در چند پست کلیدی، گزینه‌های ما محدودند و این فقط مشکل سرمربی نیست، محصول سال‌ها بی‌توجهی باشگاه‌ها به پرورش تخصصی بازیکن در آن پست‌هاست. وقتی در تحلیل داخلی می‌بینیم برای بعضی جایگاه‌ها ۲ انتخاب مطمئن هم نداریم، طبیعی است امیر قلعه‌نویی و همکارانش تا روزهای آخر در لیست دست ببرند و آزمون‌ و خطا کنند. این تغییرات لحظه آخری نشانه سردرگمی مطلق نیست؛ نشانه این است که ذخیره کیفی کافی در برخی نقاط زمین در اختیار نداریم.
در این مسیر، اطلاعات مهم‌ترین سرمایه است. هر چه تیم آنالیز، قوی‌تر باشد، هرچه مشاوران فنی دقیق‌تر کار کنند، ریسک اشتباه در تصمیمات کمتر می‌شود. ما باید مصر، نیوزیلند و حتی خودمان را تا جزئیات کوچک بشناسیم؛ الگوهای پرس، نحوه شروع حمله، واکنش هنگام عقب‌ افتادن احتمالی. جام‌جهانی فقط جنگ پا نیست، جنگ داده و تحلیل هم هست.
گروه ما روی کاغذ قابل عبور است اما به شرطی که حریفان واقعی را درست تشخیص بدهیم: «مصر»، «ساختار خودمان» و «عادت دیرینه‌مان به شلوغ‌کاری تدارکاتی». اگر این ۳ را جدی نگیریم، اسم بلژیک، بزرگ‌ترین بهانه برای توجیه حذف خواهد شد.