گروه بینالملل: اعضای هیات اداره نوار غزه در ادامه طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای مدیریت این باریکه معرفی شدند که نشان میدهد ترامپ در فضای به دور از واقعیت قصد دارد خود و دامادش ریاست این هیات را بر عهده داشته باشند؛ موضوعی که به نظر میرسد در آینده نزدیک با چالشهای زیادی روبهرو شود. دولت آمریکا، مارکو روبیو، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی این کشور و تونی بلر، نخستوزیر اسبق انگلیس را به عنوان ۲ عضو موسس «شورای صلح» برای غزه معرفی کرد.
هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه، علی الذوادی دیپلمات قطری، مارک روآن مدیرعامل شرکت مدیریت جهانی آپولو، آجی بانگا رئیس گروه بانک جهانی و رابرت گابریل معاون مشاور امنیت ملی ایالات متحده، سایر اعضای این هیأت هستند. پیش از این خبر تشکیل یک کمیته تکنوکرات فلسطینی ۱۵ نفره هم که مسؤول اداره روزمره غزه پس از جنگ است، اعلام شده بود.
علی شعث، معاون وزیر سابق حملونقل تشکیلات خودگردان فلسطین ریاست این کمیته جدید را بر عهده خواهد داشت. بر اساس بیانیه کاخ سفید، نیکولای ملادنف، سیاستمدار بلغار و فرستاده سابق سازمان ملل متحد در خاورمیانه، نماینده شورای صلح در غزه خواهد بود که با این کمیته فلسطینی همکاری خواهد کرد. شعث اهل خانیونس در غزه است اما در کرانه باختری اشغالی سکونت دارد.
وی در نشستی اعلام کرد: «کمیته ملی اداره غزه تحت اختیاراتی که قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل به ما اعطا کرده و طرح صلح ۲۰ مادهای که توسط رئیسجمهور آمریکا اعلام شد، متعهد به تبدیل مرحله انتقالی در این بخش به پایهای محکم برای رفاه پایدار فلسطینیان است».
در طرح دونالد ترامپ آمده است یک نیروی ثبات بینالمللی (ISF) نیز برای آموزش و پشتیبانی از نیروهای پلیس فلسطینی که صلاحیت آنها تایید شده است، به غزه اعزام خواهد شد و جاسپر جفرز، ژنرال آمریکایی ریاست این نیرو را برای «ایجاد امنیت، حفظ صلح و ایجاد یک محیط عاری از ترور» بر عهده خواهد داشت.
مشارکت بلر که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۷ نخستوزیر بریتانیا بود نیز پس از آنکه نامش ماهها پیش به عنوان نامزد احتمالی هیأت صلح مطرح شد، یکی از موارد اصلی اختلاف است. رهبر سابق حزب کارگر بریتانیا اوایل دهه ۲۰۰۰ بهشدت از به اصطلاح «جنگ علیه تروریسم» به رهبری ایالات متحده حمایت کرد و در حمله سال ۲۰۰۳ جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت آمریکا به عراق پیوست.یکی از وظایف اصلی شورای صلح این است که اجرای آتشبس شکننده را نظارت کند و مانع بازگشت دوباره درگیری شود. پس از جنگ طولانیای که از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شده بود، این شورا تلاش میکند شرایطی را فراهم کند که آتشبس پابرجا بماند و خشونت کاهش یابد.
بر اساس طرح پیشنهادی یک سند منشور نیز مطرح شده که اگر کشورها تمایل داشته باشند در این شورا باقی بمانند، باید سهم مالی قابل توجهی بپردازند به نحوی که گفته شده برای عضویت کامل تا یک میلیارد دلار کمک در سال اول پیشنهاد شده است.
* مشکلات هیات صلح
یکی از مهمترین سؤالات این است که شورای صلح غزه چه پایه قانونی و حقوقی بینالمللیای دارد، چرا که برخلاف نهادهای رسمی سازمان ملل، این شورا صرفاً بر اساس درخواست یا پیشنویس قطعنامه و تصمیم آمریکا شکل گرفته است.
نخستین مانع، بحران مشروعیت سیاسی و حقوقی این هیأت است. هیأت صلح ترامپ نه محصول یک روند رسمی سازمان ملل است و نه از دل توافقی جامع میان فلسطینیها و رژیم اشغالگر بیرون آمده است. این ابتکار بیش از آنکه یک سازوکار بینالمللی بیطرف تلقی شود، بهعنوان پروژهای آمریکایی- و حتی شخصی - دیده میشود. همین مساله باعث بیاعتمادی شدید در میان افکار عمومی فلسطین و حتی برخی بازیگران منطقهای شده است.
دومین مانع، نبود اجماع در میان فلسطینیان است. غزه بدون مشارکت واقعی بازیگران بومی قابل اداره نیست. حماس، جهاد اسلامی، سایر گروههای مقاومت و حتی بخشهایی از جامعه مدنی فلسطین، هیأت صلح را ابزاری برای حذف سیاسی و خلع قدرت فلسطینیها میدانند. بدون توافق داخلی فلسطینیها، هر طرح صلح به یک سازه تحمیلی و ناپایدار تبدیل میشود.
سومین مانع، مساله امنیت و خلع سلاح است. طرح ترامپ عملاً بر مهار یا حذف توان نظامی حماس تأکید دارد، در حالی که هیچ تضمین روشنی برای امنیت غزه در برابر حملات آینده اسرائیل ارائه نمیدهد. این عدم توازن باعث میشود خلع سلاح از نگاه گروههای فلسطینی به معنای تسلیم کامل تلقی شود.
چهارمین مانع، تضاد منافع بازیگران منطقهای و بینالمللی است. اسرائیل، مصر، قطر، ترکیه، ایران و حتی کشورهای عرب حاشیه خلیجفارس هر کدام قرائت متفاوتی از آینده غزه دارند. هیأت صلح ترامپ تاکنون نتوانسته این تضادها را به یک چارچوب مشترک تبدیل کند.
در نهایت، بیاعتمادی عمیق تاریخی، پنجمین و بزرگترین مانع است. تجربه شکستخورده توافقهای پیشین، از اسلو و مادرید تا طرحهای آمریکایی، باعث شده هر ابتکار جدیدی پیشاپیش با تردید و بدبینی مواجه شود. بدون تغییر واقعی در رویکرد قدرت، اشغال و حقوق فلسطینیها، هیأت صلح ترامپ با خطر تبدیل شدن به یک پروژه کوتاهعمر و ناکام روبهرو است.
شورای صلح یا بنگاه معاملاتی؟!
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها