علی دارایی: در فوتبال، بعضی بحرانها با شکست آغاز نمیشود؛ با سکوت شروع میشود. سکوتی که آرام، خزنده و بیسروصدا همه چیز را میبلعد. داستان این روزهای استقلال دقیقاً همین است؛ نه انفجار خبری، نه جنجال بزرگ، بلکه غیبت ساده یک تماس. سکوتی که حالا از هر فریادی بلندتر شنیده میشود.
* ماندن به جای رفتن
ریکاردو ساپینتو در روزهایی تصمیم گرفت بماند که رفتن سادهترین انتخاب بود. پیامهای سفارت پرتغال آمد، هشدارها تکرار شد و حتی بلیت خروج هم تهیه شد. او تا نزدیک فرودگاه هم رفت اما در میانه راه ایستاد. برگشت. گفت قرارداد دارد، مسؤولیت دارد و تیمی که به او سپرده شده را رها نمیکند. تصمیمی که نه از روی هیجان، بلکه از جنس تعهد بود.
در شرایطی که بسیاری از بازیکنان و مربیان خارجی راه خروج را انتخاب کردند، ماندن ساپینتو میتوانست به نقطه اتکایی برای باشگاه تبدیل شود؛ فرصتی برای ارسال پیام ثبات، اعتماد و کنترل اوضاع اما این فرصت، بدون واکنش مدیریت، خیلی زود به علامت سؤال تبدیل شد.
* ۱۲ روز سکوت
نشست خبری بعد از بازی با تراکتور، به جای آنکه محل تحلیل فنی باشد، تبدیل شد به تریبون گلایه. ساپینتو جملهای گفت که ساده بود اما سنگین: «۱۲ روز است هیچکس از مدیریت باشگاه با من تماس نگرفته». ۱۲ روز بیخبری کامل؛ عددی که در فوتبال حرفهای، حتی در شرایط عادی هم غیرمنطقی است.
نه پیامی، نه تماس کوتاهی، نه حتی یک پرسوجوی حداقلی. سکوتی مطلق که نهتنها سرمربی، بلکه هوادار را هم به فکر فروبرد. وقتی ارتباط ابتدایی بین مدیر و مربی قطع میشود، چه انتظاری برای انسجام فنی و روحی تیم میتوان داشت؟
* فدراسیون به جای باشگاه
نکته عجیب ماجرا، جایی آشکار شد که تماس بالاخره برقرار شد اما نه از سوی باشگاه. مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال با ساپینتو تماس گرفت، از ماندنش تشکر کرد و به او دلگرمی داد. حرکتی انسانی و قابل احترام اما همزمان تلخ چون این تماس، بیشتر از آنکه نشانه توجه باشد، نشانه خلأ بود.
رئیس فدراسیون وظیفه ندارد جای سرپرست باشگاه را پر کند. وقتی فدراسیون ناچار میشود نقش مدیریت استقلال را بازی کند، یعنی جایی دیگر کسی پشت فرمان نیست. این تماس، ناخواسته پرده از واقعیتی برداشت که مدتهاست هواداران حسش میکنند: استقلال مدیر ندارد.
* تاجرنیا و سؤالهای بیپاسخ
اینجاست که نام علی تاجرنیا پررنگ میشود؛ سرپرست باشگاهی که این روزها بیشتر با «نبودن» شناخته میشود. اختلاف او با ساپینتو موضوع تازهای نیست و کسی منکر آن نمیشود اما این اختلاف، فنی است؛ مربوط به نگاه، نتیجه و تاکتیک. ماجرای امروز، فراتر از این حرفهاست.
در روزهایی که ماندن یک سرمربی خارجی میتواند ارزش نمادین داشته باشد، حتی یک تماس ساده هم میتواند پیام روشنی بدهد. اینکه چنین تماسی گرفته نشود، یعنی یا اولویتها جابهجا شده یا مدیریتی بر شرایط حاکم نیست. سؤال ساده است: چه کاری مهمتر از همراهی با سرمربی تیم در این مقطع وجود داشت؟
نگاهی به وضعیت کلی استقلال، پاسخ را تلختر میکند. بازیکنان خارجی رفتهاند، آینده بازگشتشان در هالهای از ابهام است و اخبار باشگاه بیشتر از آنکه شفاف باشد، مبتنی بر «شنیده میشود» و «گفته شده» است. در مقابل، رقبایی مثل پرسپولیس و تراکتور با حضور فعال مدیران، بحران را مدیریت کردند. تفاوت، نه در شرایط کشور، بلکه در حضور یا غیبت مدیران بود.
مدیران استقلال بارها از حمایت از کادر فنی صحبت کردهاند اما حمایت فقط در مصاحبه معنا ندارد. حمایت، گاهی فقط با یک تماس است. یک «کنارت هستیم». وقتی همین حداقل هم اتفاق نمیافتد، طبیعی است هوادار متوجه شود باشگاهش در خلأ اداره میشود.
ساپینتو شاید فردا برود یا بماند؛ شاید موفق شود یا نه اما آنچه باقی میماند، تصویر این روزهاست: مربیای که شجاعانه ماند و مدیریتی که دیده نشد و این، برای باشگاهی با نام استقلال، زنگ خطری است که با سکوت به صدا درآمد.
رد پای سوءمدیریت در حواشی اخیر
فضای اطراف استقلال بعد از تساوی پرحاشیه مقابل تراکتور، بیش از آنکه فنی باشد، رنگ و بوی مدیریتی گرفت. جایی که ریکاردو ساپینتو، مرد پرتغالی نیمکت آبیها، در نشست خبریاش گلایههایی را مطرح کرد که مستقیم اتاق مدیریت باشگاه را نشانه گرفت؛ گلایه از سکوت، بیخبری و فاصلهای که بهزعم او، طی روزهای اخیر میان سرمربی و مدیران شکل گرفته بود.
ساپینتو با اشاره به اینکه نزدیک به ۲ هفته در ایران مانده و در شرایط خاص کشور کنار تیم ایستاده، از این گفت که حتی یک تماس ساده از سوی مدیران باشگاه دریافت نکرده؛ در حالی که مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، شخصاً با او تماس گرفته و از این تصمیم وی قدردانی کرده است. همین جملات کافی بود تا نگاهها به سمت مدیریت استقلال بچرخد.
کمتر از یک شبانهروز بعد، علی تاجرنیا، سرپرست مدیرعاملی استقلال، ترجیح داد سکوت نکند. او با تأکید بر اینکه هیاتمدیره از ابتدا تا امروز پشت کادر فنی ایستاده، روایت متفاوتی از ماجرا ارائه داد. به گفته تاجرنیا، پس از پایان نیمفصل نخست، جلسهای طولانی و تخصصی میان کادر فنی، مشاوران فنی و اعضای هیاتمدیره برگزار شده؛ نشستی چندساعته که در آن تمام جزئیات فنی تیم بررسی و در نهایت حمایت کامل از ساپینتو اعلام شده است؛ حمایتی که همچنان ادامه دارد.
تاجرنیا در بخش دیگری از صحبتهایش، ماندن ساپینتو در تهران را تصمیمی قابل احترام دانست. او تأکید کرد سرمربی استقلال حتی با وجود توصیههایی از سوی سفارت کشورش پرتغال برای خروج از ایران، تیم را تنها نگذاشته و این رفتار را نشانه تعهد حرفهای دانست. به گفته او، مدیران باشگاه نیز قدردان این مسؤولیتپذیری هستند و از قبل در جریان تماس مهدی تاج با ساپینتو قرار داشتهاند.
سرپرست مدیرعاملی استقلال همچنین شایعه قطع ارتباط میان مدیریت و تیم را رد کرد و توضیح داد از طریق نمایندگان هیاتمدیره، از جمله نظریجویباری، ارتباط مستمر با کادر فنی برقرار بوده؛ چه در کمپ تمرینی و چه در سفرهای تیم. حتی در موضوعات حساسی مانند جدایی بازیکنان، برنامههای فنی نیمفصل و مرخصی خارجیها، تصمیم نهایی با ساپینتو بوده و هیاتمدیره بدون دخالت، از نظر او حمایت کرده است.
در پایان، تاجرنیا با نگاهی امیدوارانه به آینده گفت استقلال با همین ترکیب و روند فعلی، همچنان یکی از مدعیان جدی قهرمانی است و هواداران میتوانند به روزهای روشنتر در ادامه فصل دل ببندند.