بهراد رشوند: قرار بود ناجی باشد؛ آمده بود تا عدالت را برقرار کند، جنجال را کم کند و داوری را از تیررس فحش و فریاد بیرون بکشد اما حالا، کمکداور ویدئویی در لیگ برتر ایران بیشتر شبیه یک معمای حلنشده است؛ معمایی که نهتنها مشکل را حل نکرده، بلکه خودش تبدیل به بخشی از بحران شده! VAR وارد فوتبال ایران شد تا همه چیز شفافتر شود اما آنچه به جا گذاشته، چیزی شبیه یک شوربای بینمک است؛ مخلوطی از تصمیمهای متناقض، سوءمدیریت و سردرگمی.
* وعدهای که عملی نشد
سالها این تصور وجود داشت که با ورود VAR، فوتبال ایران یک پله به استاندارد نزدیکتر میشود. دیگر خبری از اشتباهات فاحش نخواهد بود، اعتراضها فروکش میکند و داوران با پشتوانه تصویر، تصمیمهای مطمئنتری میگیرند اما هفته شانزدهم لیگ بیستوپنجم، یا همان آغاز نیمفصل دوم، نشان داد این رؤیا چقدر با واقعیت فاصله دارد. اشتباهات داوری نهتنها کم نشد، بلکه شکل تازهای به خود گرفت؛ اشتباهاتی که حالا با وجود تصویر، توجیهناپذیرتر هم به نظر میرسند.
* اتاق VAR، نقطه کور
سوال اصلی این است: وقتی ۲ داور آموزشدیده در اتاق VAR حضور دارند، چگونه برخی صحنههای بدیهی از چشم آنها پنهان میماند؟ نمونه روشنش دیدار مس رفسنجان و خیبر خرمآباد است. صحنهای که باشگاه خیبر ویدئواش را منتشر کرد، نشان میدهد آرمان رمضانی پیش از ارسال توپ در موقعیت آفساید قرار دارد؛ تصویری واضح، بدون نیاز به خطکشیهای پیچیده. با این حال، نه بازبینی مؤثری انجام شد و نه تصمیمی اصلاح شد. اینجاست که VAR از ابزار عدالت، به علامت سوال تبدیل میشود: آیا صحنه دیده نشد یا دیده شد و نادیده گرفته شد؟
* هزینه دلاری، خروجی ریالی
برای ورود این سیستم، هزینه ارزی قابل توجهی صرف شد؛ آن هم با این هدف که مسابقات در شرایط برابر برگزار شود اما خروجی چه بوده؟ نهتنها کیفیت داوری بهبود محسوسی نداشته، بلکه حالا حاشیهها پیچیدهتر هم شدهاند. پیش از این، داور یک تصمیم میگرفت و تمام. امروز اما داور میگیرد، VAR هست، تصویر هست و باز هم اعتراض هست؛ شاید بیشتر از قبل. این یعنی تکنولوژی بدون زیرساخت فکری و مدیریتی، فقط ظاهر مدرن دارد و کارکردش سنتی است.
* VAR سیار، برنامهریزی ثابت
مسؤولان فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ پیش از شروع فصل با اطمینان گفتند با در اختیار داشتن ۷ دستگاه VAR، مشکلی برای پوشش مسابقات وجود نخواهد داشت و حتی قرار بود با اضافه شدن دستگاه هشتم، استفاده چرخشی به تاریخ بپیوندد اما آنچه در عمل رخ داد، خلاف این وعدههاست. هنوز هم VAR از شهری به شهر دیگر قرض داده میشود و همین جابهجاییها، خودش دردسر تازه میسازد.
دیدار آلومینیوم و گلگهر نمونه بارز این بینظمی است. اراک مجبور شد سیستم VAR خود را به قزوین بفرستد و بدون این فناوری به میدان برود؛ نتیجه؟ مسابقهای پرحاشیه با ۲ اشتباه تأثیرگذار که سرنوشت بازی را تغییر داد. این در حالی است که ۲ روز قبل، دیدار پیکان و ذوبآهن در تهران با VAR برگزار شده بود و منطقیترین کار این بود که همان سیستم، بعداً به قزوین منتقل شود؛ نه اینکه دستگاه اراک شبانه جابهجا شود و میزبان را دست خالی بگذارد.
* بیاعتمادی رو به گسترش
این اتفاقات شاید برای مدیران فوتبال «جزئی» به نظر برسد اما برای هوادار، همه چیز است. بیتوجهی چندساله به برنامهریزی دقیق در حوزه داوری، امروز به بیاعتمادی عمومی منجر شده است. هواداری که میبیند حتی با VAR هم عدالت برقرار نمیشود، چطور باید به سلامت مسابقات ایمان بیاورد؟
VAR در لیگ برتر ایران، فعلاً نه ناجی است و نه دشمن؛ چیزی میان این دو. ابزاری که میتوانست حاشیهها را کم کند اما در غیاب مدیریت، آموزش و برنامهریزی درست، خودش به بخشی از حاشیه تبدیل شده است. تا زمانی که این شوربا قوام نگیرد، فوتبال ایران نه طعم عدالت را میچشد و نه از جنجال سیر میشود.
وقتی تکنولوژی هم جواب نمیدهد
آشفته VAR
ارسال نظر
تازه ها