ایران 20

مهدی تقوی: فهرست تازه رده‌بندی جهانی فیفا در نخستین ماه‌ ۲۰۲۶، بیش از آنکه شوک‌آور باشد، تأییدکننده یک واقعیت تثبیت‌شده است: جهان فوتبال به ثباتی نسبی در بالای هرم رسیده و تغییرات بزرگ، حالا بیشتر در لایه‌های میانی و پایین جدول رخ می‌دهد. در رأس، تیم‌ ملی اسپانیا همچنان دست‌نیافتنی است؛ صدرنشینی‌ای که نه با هیجان مقطعی، بلکه با استمرار ساختاری حفظ شده. پشت سرش نیز آرژانتین، فرانسه و انگلیس بدون جابه‌جایی صف کشیده‌اند؛ تصویری از ثبات قدرت‌های سنتی فوتبال دنیا.
اما رنکینگ ۲۰۲۶ فقط قصه ثبات نیست؛ داستان جهش‌ها هم هست. پایان جام ملت‌های آفریقا، معادلات را در بخش‌هایی از جدول به‌هم زد و نشان داد فوتبال آفریقا دیگر صرفاً استعداد خام صادر نمی‌کند، بلکه خروجی رقابتیِ ملموس دارد. مراکش، میزبان AFCON، با وجود ناکامی در فینال، ۳ پله بالا رفت و به رتبه هشتم رسید؛ بهترین جایگاه تاریخ «شیرهای اطلس» و نخستین حضورشان در جمع ۱۰ تیم برتر پس از ۲ دهه. این صعود، بهای خود را هم برای اروپا داشت: سقوط یک‌ پله‌ای بلژیک، کرواسی و آلمان.
در سوی دیگر قاره، سنگال با قهرمانی، پاداشی بزرگ گرفت؛ جهشی ۷ پله‌ای تا رتبه دوازدهم که رکوردی تازه برای این تیم محسوب می‌شود. این فقط یک صعود عددی نبود؛ پیامی بود از بلوغ نسلی که حالا می‌تواند نتایجش را در مقیاس جهانی تثبیت کند. دومینوی صعودها ادامه یافت: نیجریه با برنز AFCON تا رتبه ۲۶ بالا آمد، کامرون با جهشی ۱۲ پله‌ای به رتبه ۴۵ رسید و الجزایر، مصر، ساحل‌عاج و جمهوری دمکراتیک کنگو نیز هر کدام سهمی از این موج گرفتند. حاصل کار؟ ۹ نماینده از کنفدراسیون آفریقا در جمع ۵۰ تیم برتر؛ آماری که وزن قاره سیاه را بالا برده.
در حاشیه همین تحولات، فوتبال شاهد نوسان‌های ظریف هم بود. کوزوو به رتبه ۷۹ رسید و قلمرویی تازه را لمس کرد؛ در حالی که گابن با سقوطی ۸ پله‌ای، بهای حذف زودهنگام را پرداخت. کاستاریکا و ازبکستان نیز از جمع ۵۰ تیم نخست خارج شدند؛ نشانه‌ای از رقابت فشرده‌ای که هر لغزش را تنبیه می‌کند.
و اما ایران. تیم‌ ملی ایران در نخستین رده‌بندی سال ۲۰۲۶، جایگاه بیستم جهان و دوم آسیا را حفظ کرد؛ موقعیتی که بیش از هر چیز، بیانگر «پایداری» است. ایران نه جهش خیره‌کننده داشت و نه سقوط نگران‌کننده؛ ایستاد، همان‌ جا که باید. فاصله امتیازی با تیم نوزدهم به‌گونه‌ای است که در فیفادی‌های معمولی تغییر نمی‌کند و ارتقا، نیازمند صحنه‌های بزرگ‌تر است؛ جام‌جهانی یا جام ملت‌ها، جایی که امتیازها وزن بیشتری دارند.
در همسایگی ایران، ژاپن با افتی کم‌سابقه تا رتبه نوزدهم پایین آمد؛ نتیجه‌ای که بیش از آنکه محصول لغزش خودش باشد، بازتاب درخشش سنگال در آفریقاست. اختلاف امتیاز ایران با ژاپن کم نیست و برای سبقت، ایران باید در تورنمنت‌های بزرگ دست بالاتر را داشته باشد. با این حال، قرار گرفتن بالاتر از کره‌جنوبی و استرالیا پیام روشنی دارد: ایران همچنان ستون دوم فوتبال آسیاست. در این میان، ازبکستان نیز جایگاه خود را به‌عنوان یکی از اضلاع نوظهور قدرت در قاره تثبیت کرده؛ نشانه‌ای از رقابتی‌تر شدن فوتبال آسیا.
جمع‌بندی رنکینگ ۲۰۲۶ ساده است: صدر، آرام و بی‌هیاهو، در اختیار اسپانیاست؛ میانه جدول، میدان نبرد نسل‌های تازه و برای ایران، مسیر روشن اما سخت. بیستم جهان بودن، نه افتخار نهایی است و نه شکست؛ نقطه‌ای است برای اندازه‌گیری. اگر قرار است عدد تغییر کند، زمینِ بازی باید حرف آخر را بزند.