گروه اجتماعی: پس از حماسه تاریخی 22 دی و شکست فتنه دشمنان در حوادث اخیر، اکنون پلیس و نیروهای امنیتی و اطلاعاتی به صورت مویرگی در حال شناسایی و دستگیری تا آخرین نفر اغتشاشگران مزدوری هستند که طی هفتههای گذشته علاوه بر کشتار مردم و نیروهای حافظ امنیت، با تخریب اماکن عمومی و خصوصی، بانکها، مساجد، بیمارستانها، خودروها، مغازهها و منازل مردم خسارتهای چند هزار میلیاردی به مردم و بیت المال وارد کردند. هر چند طی هفتههای گذشته تعداد بسیار زیادی از عاملان، عامران و مزدوران دشمن در تحرکات اخیر دستگیر شدهاند ولی اکنون با همافزایی نیروهای انتظامی و امنیتی، همچنین جدا شدن صف مردم از اغتشاشگران، دستگیری گسترده عوامل ناامنی شدت بیشتری گرفته است. در این باره فرمانده کل انتظامی کشور از تمرکز پلیس برای بازداشت آشوبگران خبر داد و گفت: هر روز دستگیریهای هدفمند پلیس در تهران و استانها بیشتر میشود به طوری که با همافزایی مأموران انتظامی و امنیتی تعداد دیگری از لیدرهایی که به آشوب، فتنه و قتل و غارت پرداخته بودند به تازگی دستگیر شدهاند. سردار رادان گفت: ما با عهدی که با مردم در حوزه تامین امنیت و برخورد با آشوبگران تا آخرین نفر بستهایم پایبند بوده و انشاءالله همه را به مردم و دستگاه قضا معرفی خواهیم کرد. آشوبگران فریبخورده در حالی این روزها دستگیر و برای محاکمه به دادگاه فرستاده میشوند که طبق اعلام دستگاه قضا این افراد پس از محاکمه قانونی و مجازات سخت، باید هزینه خساراتی را که به مردم یا نهادهای دولتی و خصوص وارد کردهاند بپردازند. به گفته رئیس دستگاه قضا «با توجه به تخریبها و خسارات تحمیلی به اموال، تجهیزات، امکنه عمومی و بیتالمال و همچنین اموال شخصی مردم در اغتشاشات اخیر، مسببان، آمران و مباشران این وقایع باید علاوه بر محاکمه و تحمل مجازات، نسبت به جبران خسارات وارده نیز اقدام کنند. در این راستا، دستگاهها هر چه سریعتر برآورد خسارات وارده را ارائه دهند». این در حالی است که برآورد دقیق خسارات به دلیل گسترده بودن عمق فاجعه خیلی آسان به نظر نمیرسد، چرا که اغتشاشگران در آشوبهای اخیر حتی به مساجد و اماکن دینی هم رحم نکردند.
* تخریب گسترده اموال عمومی و خصوصی
اغتشاشگران و تروریستهای مسلح در وقایع اخیر چه در تهران و چه اغلب شهرستانها با تخریب اموال عمومی و خصوصی و ایجاد آتشسوزی گسترده به قدری خسارات جانی و مالی ایجاد کردهاند که تنها پس از بررسی و برآورد خسارات به صورت دقیق مشخص خواهد شد چه فاجعهای بهبار آوردهاند. به طور مثال فقط در پایتخت مطابق اظهارات استاندار تهران، بیش از30 واحد مسکونی، ۴۰ واحد تجاری و ۱۰۰۰ خودروی سواری مردم، آسیب دیده است. از شکستن شیشهها تا نابودی کامیون، خسارتهای وارده به وسایل حملونقل عمومی از جمله اتوبوسها، ونها و تاکسیها، حمله به ۵۴ خودروی امدادی آمبولانس و ۷۱ دستگاه خودروی آتشنشانی و بیش از 50 مسجد از جمله آسیبهای وارد شده در حوادث اخیر بوده است که هنوز جمعبندی کاملی از خسارتها انجام نشده است. به گفته معتمدیان، اگر مردم خسارتی دیدهاند باید با مراجعه به فرمانداریها، اطلاعات تکمیلی و مستندات خودشان را ارائه دهند. در دیگر شهرها نیز وضعیت به همین شکل بوده است. تازهترین آمار وزارت کشور از تخریبها در رخدادهای اخیر نشان میدهد تروریستها در حوادث اخیر فقط بیش از ۳۰۰ مسجد و هزاران جلد قرآن و نهجالبلاغه را آتش زدند. به گفته علیاکبر پورجمشیدیان معاون امنیتی انتظامی وزیر کشور، اغتشاشگران و تروریستهای مسلح به مدارس، حسینیه و اماکن متبرکه مثل امامزاده سبزقبا در دزفول و امامزادهحسن تهران و همچنین بیش از ۹۰ حوزه علمیه هم تعرض کرده و با این اقدامات اعتقادات مردم را هدف قرار دادند.
* آسیب به ۲۵۰ مدرسه در اغتشاشات اخیر
مدارس کشور نیز طی حوادث اخیر از تیررس تروریستها در امان نبود. به گفته رئیس سازمان نوسازی مدارس، در اغتشاشات اخیر ۲ مدرسه آسیب جدی و ۲۵۰ مدرسه آسیب جزئی دیدند؛ آسیبهایی از جنس شکستن دوربینهای مداربسته مدارس، شکستن شیشهها یا تابلوی مدارس جزو پرتکرارترین حوادث در حوزه مدارس است. حمیدرضا خانمحمدی با بیان اینکه ۲ مدرسه غیردولتی در شاندیز و گنبد آسیب جدی دیدند، گفت: در اغتشاشات این 2 مدرسه دچار سوختگی شدند و اموال مدرسه آسیب دید. با رویکردی که مدنظر توسعه عدالت است یعنی با مشارکت مردم و اولیا اکثر این مدارس تعمیر و مرمت شدند و مابقی موارد هم قرار است اگر اتفاقات جدی داریم تا آخر هفته به سرانجام برسانیم.
* خسارت 3 همتی به اموال عمومی شهر تهران
طبق مشاهدات عینی و تصاویری که منتشر شده است، شهرداریها در اغلب نقاط کشور بیشترین خسارات را در پی آشوبهای اخیر بویژه در 2 روز 18 و 19 دیماه متحمل شدهاند. پس از این نهاد، بانکها و صاحبان خودروها، همچنین مغازهدارها دچار خسارات فراوانی شدند. هفته گذشته قدرتالله محمدی، مدیرعامل سازمان آتشنشانی شهر تهران اعلام کرد در حوادث اخیر حدود ۵۰ خودروی آتشنشانی دچار آسیب شد و ۸ دستگاه خودروی آتشنشانی و همچنین ۶۰ بانک در تهران بر اثر آتشسوزی از رده خارج شدهاند. علیرضا زاکانی، شهردار تهران نیز میزان خسارات به اموال عمومی در شهر تهران را 3 هزار میلیارد تومان برآورد کرد. به گفته وی، ۸۰۰ میلیارد تومان خسارت به ماشینهای آتشنشانی وارد شده است. سیدمحمد آقامیری، عضو شورای شهر تهران نیز اعلام کرده است تاکنون ۲۵ دستگاه اتوبوس دوکابین و تک کابین به دلیل سوختگی صددرصدی از چرخه حملونقل عمومی خارج شده و بیش از ۵۰ دستگاه اتوبوس نیز دچار خسارت شده و در مجموع ۵۰۰ میلیارد تومان در آتش فتنه سوخته است، این در حالی است که تهران نیازمند توسعه حملونقل عمومی است.
در سایر کلانشهرها نیز وضعیت به همین منوال بود؛ شهرهایی مانند مشهد، شیراز، کرمانشاه، ایلام، رشت، اصفهان و برخی شهرهای خوزستان، اغتشاشگران خسارت بسیار زیادی به مردم و نهادهای دولتی و بخشهای خصوصی وارد کردند. آتش زدن اتوبوسها و بازارها و مساجد، مراکز درمانی، انتظامی و... نمونهای از فجایایی است که تروریستها به مردم و ادارات دولت تحمیل کردند. به طور مثال فقط در گیلان و در بازار رشت بالغ بر 500 مغازه دچار آسیب شد. اگر چه هنوز رقمی برای خسارات اعلام نشده اما به نظر میرسد با توجه به حجم بالای آسیبدیدگی واحدهای صنعتی و مبلمان شهری و ادارات دولتی، این خسارات بالای چند هزار میلیارد است.
* آسیب آشوبگران به 284 آمبولانس
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت در گفتوگو با «وطن امروز» درباره خسارات ناشی از اتفاقات اخیر کشور به این وزارتخانه گفت: حجم خسارات بسیار زیاد است و هنوز برآورد دقیقی انجام نشده است اما باید به این نکته مهم توجه شود که در حوادث اخیر به خصوص در 2 روز 18 و 19 دیماه تعداد 284 دستگاه آمبولانس آسیب دیده که 6 دستگاه کلا از رده خارج شده است و مابقی نیز دچار صدمات بعضا جدی شده است.
وی افزود: از آنجا که آمبولانسها جزو دستگاههای هایتکی هستند که معمولا وارداتی هستند و برای تهیه آنها باید از ارز استفاده شود، بنابراین حمله به اورژانسها و تخریب آنها هزینههای سنگینی بر دوش بیتالمال گذاشته است.
سخنگوی وزارت بهداشت با بیان اینکه علاوه بر خسارات جدی به آمبولانسها، برخی مراکز درمانی بویژه پایگاههای اورژانس بیمارستانی یا کلینیکها نیز در اتفاقات اخیر توسط آشوبگران دچار آسیب شدهاند، افزود: پایگاههای اورژانس مراکز خدمات هستند که معمولا بر اساس استانداردها برای دسترسی آسان بیماران در دسترس هستند و در چنین شرایطی بیشتر مورد تعرض و تخریب قرار میگیرند. با این وجود طی هفتههای گذشته تعدادی از مراکز اورژانس در سراسر کشور مورد حمله اغتشاشگران قرار گرفت که البته توانستیم برای ارائه خدمت به بیماران سریعا آنها را تکمیل کنیم.
کرمانپور در ادامه گفت: از آنجا که طی اتفاقات اخیر درمان مصدومان در مراکز درمانی رایگان بوده است و خیلی از مجروحان نیازمند عمل جراحی بودند، هزینه درمان مجروحان چنانچه برآورد و بررسی شود بسیار زیاد بوده که طی روزهای آینده پس از جمعبندی و بررسی خسارات، همچنین تعداد مجروحانی که به بیمارستان رجوع کردهاند را اعلام میکنیم.
* کسانی که خساراتی به بار آوردهاند باید تاوان آن را بدهند
وکلا و کارشناسان دادگستری میگویند؛ جبران خسارت باعث درس عبرت عامل زیان و سایر اعضای جامعه شده و انگیزهای قوی جهت پیشگیری از انجام رفتار زیانبار در آینده خواهد بود. به گفته آنها، محکومیت اغتشاشگران به پرداخت خسارات، یکی از راههای پیشگیری از وقوع اغتشاشات خیابانی است. به هر حال جبران خسارت ناشی از اغتشاشات یکی از مسائل حقوقی است که در سالهای اخیر به دلیل افزایش ناآرامیها مورد توجه ویژه قرار گرفته است. افرادی که در معرض آسیبهای مالی و جانی ناشی از این وقایع قرار گرفتهاند، حق دارند از طریق مسیرهای قانونی، خسارت خود را پیگیری کنند. با این وجود افراد آسیبدیده میتوانند شکایت خود را به مراجع قضایی ارائه دهند و از مقامات ذیربط درخواست جبران خسارت کنند. تهیه مدارک و شواهد معتبر از جمله عکسها، گواهیهای بیمارستانی و صورتحسابهای مالی میتواند در فرآیند جبران خسارت بسیار مؤثر باشد.
عباس مزروعیسبدانی، وکیل پایه یک دادگستری، در گفتوگو با «وطن امروز» گفت: پرداخت خسارات بعد حقوقی دارد، بنابراین هم مردم و هم دولتها و نهادها در صورت تخریب اموال آنها میتوانند برای گرفتن حق خود و شکایت از افرادی که در حوادث اخیر به مال و جان آنها آسیب رساندهاند، دادخواست ارائه دهند.
وی با بیان اینکه دادگاه کیفری به اتهامات رسیدگی میکند و اگر فرد یا گروهی به صورت جمعی مرتکب جرم شده باشند باید طبق قانون خسارات آن را بپردازند، اظهار داشت: اکنون که خیلی از افراد در حوادث اخیر توسط پلیس یا دستگاههای امنیتی شناسایی و دستگیر شدهاند، همچنین مطابق شواهد و مستندات، همچنین شکایاتی که از آنها انجام میشود، باید پاسخگوی اعمال خود شوند، چرا که قانون با کسانی که به مال یا جان مردم تعرض میکنند شوخی ندارد.
مزروعی افزود: بیتردید مستندات زیادی از تحرکات آشوبگران در هفتههای گذشته وجود دارد که توسط دوربینها ثبت و ضبط شده است، از طرفی خیلی از دستگیرشدگان خودشان به جرائمی که مرتکب شدهاند اعتراف میکنند، بنابراین افرادی که در اتفاقات اخیر در میدان بودهاند، نباید اینگونه فکر کنند چون به صورت دستهجمعی اقدام به تخریب یا آتشسوزی خودرو یا اماکنی کردهاند از جرم مبرا هستند، چرا که جرم به نسبت دخالت افراد توسط قاضی تعیین میشود.
وی خاطرنشان کرد: خشونت تبعات زیادی دارد که اگر فرد نسبت به عواقب کاری که انجام میدهد آگاه باشد هیچوقت در زمان خشونت دست به خطا نمیدهد. از طرفی طبق قانون اگر فردی در ناآرامیهای اخیر مرتکب ایجاد خساراتی شده است، طبق قانون باید تاوان آن را پس بدهد.
جزئیات بخشی از خسارات گسترده اغتشاشات
لیست بخشی از خسارات مادی اغتشاشات تروریستی دیماه به اموال عمومی و خصوصی اعلام شد.
در جریان آشوبها و اغتشاشات اخیر، خسارات بعضاً گستردهای از سوی تروریستها به بخشهای مختلف وارد شد. به گزارش تسنیم، این خسارات از نظر تنوع هدف متعدد بودند و از مراکز و خودروهای درمانی و امدادی مانند درمانگاهها، بیمارستانها و آمبولانسهای اورژانس و خودروهای آتشنشانی تا بانک و ایستگاههای اتوبوس و واحدهای صنفی را در بر گرفته است. در مواردی حتی اغتشاشگران به درختان و اماکن ثبتشده تاریخی هم رحم نکردند و آنها را به آتش کشیدند. البته تمام این موارد جدای از تمام جانهای عزیزی است که از نیروهای امنیتی تا مردم عادی را قربانی این وحشیگری کرد.
لیست زیر، صرفاً بخشی از خسارات مادی است که اغتشاشگران تروریست در نقاط مختلف کشور بهجا گذاشتهاند.
314 مکان دولتی مورد حمله قرار گرفت و تخریب شد، 155 مکان دولتی نیز به آتش کشیده شد.
399 بانک تخریب و 303 بانک نیز به آتش کشیده شد.
704 مورد حمله و تخریب اماکن خصوصی متعلق به مردم عادی رخ داده است، همچنین 384 مورد اماکن مردم آتش زده شده است.
419 شعبه فروشگاههای زنجیرهای در 8 استان غارت، تخریب و به آتش کشیده شد.
253 ایستگاه اتوبوس تخریب یا به آتش کشیده شد.
24 پمپ بنزین که متعلق به مردم عادی بود، تخریب یا به آتش کشیده شد.
220 موتوسیکلت مردم عادی تخریب شد و در آتش سوخت.
305 خودروی عمومی مانند اتوبوس و آمبولانس تخریب و در 93 مورد به آتش کشیده شد.
749 خودروی متعلق به پلیس تخریب شد و 90 دستگاه خودرو نیز به آتش کشیده شد.
350 مسجد خسارت دید و 134 مسجد نیز دچار آتشسوزی شد.
درباره سایر اماکن مذهبی مانند حسینیهها و امامزادهها نیز، 36 مکان مورد تخریب و 48 مکان مورد آتشسوزی قرار گرفت.
89 حوزه علمیه نیز در نقاط مختلف کشور تخریب شده یا به آتش کشیده شد.