امیرعلی عسگری
رسول صدرعاملی، کارگردان نامآشنای سینمایی ایران، با فیلم «قایقسواری در تهران» به جشنواره فیلم فجر آمد. نقطه قوت قابل توجه این اثر، همکاری دوباره او با پیمان قاسمخانی پس از ۲۵ سال است؛ قاسمخانی با عهدهداریِ نویسندگی و بازی در نقش اصلی، وزن سنگینی از فیلم را به دوش گرفته است.
این تلفیق، تجربهای منحصربهفرد و جسورانه را در کارنامه هر دو خلق کرده است. "قایقسواری در تهران" زندگی «مازیار» را روایت میکند: مرد میانسالی که پس از سالها دوری از وطن، برای ازدواجی نامتعارف به ایران بازمیگردد. بازگشت او، بهانهای است برای دیدار با همکلاسیهای قدیمی، مواجهه با روابط ازدسترفته و شهری که حالا هم آشناست و هم غریب.
فیلم در قالب یک درام آرام و خانوادگی، با ریتمی آهسته و حالوهوایی نوستالژیک پیش میرود. اگرچه ردپای موقعیتهای کمدی دیده میشود، اما قلب تپنده اثر بر تعاملات انسانی و شیرینیتلخیهای روابط متمرکز است.
تهران، کاراکتری اصلی اما بیآزار
شهر تهران در این فیلم، بسیار فراتر از یک لوکیشن صرف است. فیلم با نماهای هوایی، خیابانهای شلوغ و نشانههای شهری آشنا، پایتخت را ـ برخلاف بسیاری از آثار سینمایی ـ زیبا و دلنشین جلوه داده است. نکته قابل تحسین، پنهان بودن تبلیغات در پس این تصاویر است.
برخلاف بسیاری از آثار سفارشی، منویات اسپانسر (شهرداری) نه با شعار و تصویرسازی تحمیلی، بلکه در بافت طبیعی و روایی شهر جاری شده است. تهران اینجا نه یک تابلوی تبلیغاتی، که فضایی زنده و خاطرهانگیز است.
نقاط قوتِ اجرا، ضعفهای روایت
فیلم از بازیهای قابل قبولی بهره میبرد. بازی طبیعی و شیرین کودک فیلم (آیدا) و نقشآفرینیهای بجای بازیگرانی مثل سحر دولتشاهی و محمد بحرانی، صحنههای خانوادگی و گفتگوها را باورپذیر کردهاند. موسیقی و فیلمبرداری نیز به فضاسازی نوستالژیک و نمایش زیباییهای شهری کمک شایانی میکنند. با این حال، فیلم از برخی ضعفهای روایی رنج میبرد.
تحول شخصیت مازیار از فردی ضدتعهد به شخصیتی دلسوز، آنچنان که باید پرداخت نشده است و گاه سریع و تصنعی به نظر میرسد. فلشبکهای طراحیشده، در خدمت پیشبرد داستان یا عمقبخشیدن به شخصیتها قرار نمیگیرند و بیشتر عنصری تزئینی میمانند.
جمعبندی
قایقسواری در تهران یک درام شهری آرام، صمیمی و کمادعاست. این فیلم نه یک اثر منحصربهفرد، که روایتی ساده از بازگشت و آشتی با خاطرات است. اگر به دنبال قصهای روان با تصاویری دلنشین از تهران، بازیهایی مناسب و لحنی نوستالژیک هستید، تماشای این فیلم میتواند انتخابی خوشساخت برای ساعت فراغت باشد. اثر اگرچه در اوج گرفتن و ایجاد اثرگذاری عمیق کاستی دارد، اما در حد خود سرگرمیای سالم و تماشاخوشایند به شمار میآید.