معمای مانیکونه

داریوش مجلل: ماجرای آنتونیو مانیکونه تبدیل به یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های این روزهای فوتبال ایران شده است؛ دستیار ایتالیایی امیر قلعه‌نویی که بی‌سر و صدا از تیم‌ ملی جدا شد، حالا روی نیمکت پیزا در سری‌ آ دیده می‌شود. تصویری که در دیدارهای پیزا برابر ورونا و میلان ثبت شد، عملاً نشان داد او مسیر حرفه‌ای‌اش را عوض کرده اما در تهران هنوز همه چیز در حالت تعلیق است.
۳ هفته از حضور مانیکونه در ایتالیا می‌گذرد اما در ساختمان فدراسیون فوتبال امید به بازگشتش زنده مانده. همین دوگانگی، وضعیت عجیبی ساخته؛ نه جدایی رسمی اعلام شده و نه همکاری ادامه دارد. سکوت ابتدایی درباره این رفت‌وآمد، ابهام را چند برابر کرد و حالا هر جمله‌ای از سوی مدیران، پرسش تازه‌ای می‌سازد.
* نامه‌ای که جنجال شد
آنچه مهدی تاج روایت کرده، شروع این داستان است؛ نامه‌ای از سوی مانیکونه به مهدی محمدنبی که در آن به شرایط کشور اشاره و درخواست قطع همکاری مطرح شده است. فدراسیون این استدلال را نپذیرفته و رئیس فدراسیون تأکید کرده این جدایی از نظر آنها وجاهت ندارد و قرار است او بازگردد.
اما واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید. مانیکونه پیشنهاد پیزا را پذیرفته و عملاً در فوتبال باشگاهی ایتالیا مشغول فعالیت است. این یعنی او تصمیم حرفه‌ای خود را گرفته؛ تصمیمی که بدون توافق کامل با کارفرمای ایرانی‌اش اجرایی شده. همین تضاد میان موضع رسمی فدراسیون و اقدام عملی مربی ایتالیایی، موقعیتی خاکستری ساخته است؛ نه قطع همکاری قطعی، نه ادامه همکاری روشن.
از سوی دیگر، حضور در سری‌ آ برای هر مربی‌ای وسوسه‌برانگیز است. کار در لیگ ایتالیا، آن هم در شرایطی که تیم‌ ملی ایران تا شروع رقابت‌های مهم فاصله زمانی دارد، می‌تواند انتخابی منطقی از نگاه حرفه‌ای باشد اما سؤال این است: آیا قرارداد و تعهدات قبلی اجازه چنین تصمیمی را می‌داد؟
* نقش قلعه‌نویی در معادله
نکته مهم‌تر، جایگاه امیر قلعه‌نویی در این داستان است. محمدنبی گفته در صورتی که سرمربی تیم‌ ملی درخواست کند، فدراسیون برای جذب جایگزین اقدام خواهد کرد اما جمله بعد او عجیب‌تر است: هنوز درباره این موضوع گفت‌وگویی با قلعه‌نویی انجام نشده است.
چگونه ممکن است مهم‌ترین دستیار فنی تیم‌ ملی حدود یک ماه در وضعیت نامشخص باشد و میان سرمربی و مدیران جلسه‌ای برگزار نشود؟ این پرسشی است که ذهن بسیاری را درگیر کرده. مانیکونه تنها یک عضو معمولی کادر نبود؛ او بازوی فنی قلعه‌نویی محسوب می‌شد و در طراحی تمرینات و آنالیز رقبا نقش کلیدی داشت.
اگر بازگشتی در کار نباشد، تیم‌ ملی باید خیلی زود تکلیف نیمکتش را مشخص کند. اردوها، بازی‌های پیش‌ رو و برنامه‌ریزی‌های فنی نیازمند ثبات است. بلاتکلیفی، بزرگ‌ترین دشمن یک پروژه ملی است.
* سناریوهای پیش رو
۳ مسیر محتمل وجود دارد؛ نخست، بازگشت مانیکونه و حل اختلافات پشت درهای بسته. دوم، قطع همکاری رسمی و معرفی دستیار جدید با نظر مستقیم قلعه‌نویی. سوم، ادامه همین وضعیت معلق که بیش از همه به ضرر تیم‌ ملی خواهد بود.
واقعیت این است که زمان به سود هیچ‌کس حرکت نمی‌کند. اگر مانیکونه قصد ماندن در ایتالیا را داشته باشد، اعلام رسمی این تصمیم می‌تواند تکلیف را روشن کند. اگر هم بازگشت در دستور کار باشد، باید هرچه سریع‌تر اجرایی شود.
فوتبال ملی جایی برای ابهام‌های طولانی ندارد. حالا توپ در زمین فدراسیون فوتبال و امیر قلعه‌نویی است؛ تصمیمی که می‌گیرند نه‌تنها سرنوشت یک دستیار، بلکه وضعیت نیمکت تیم‌ ملی را تعیین خواهد کرد.