۳۰/خرداد/۱۴۰۵
|
۱۹:۰۳
جبهه ناپیدایی که پیروزی در جنگ را رقم می‌زند

تاب‌آوری ادراکی

محسن ردادی: دفاع مقدس امروز ایران در برابر آمریکا، فقط با موشک و پهپاد پیش نمی‌رود. مهم‌تر از نبرد نظامی، «نبرد ذهن‌ها» است. «جنگ ادراکی» در کنار عملیات نظامی، یا حتی جلوتر از آن، سرنوشت میدان را تعیین می‌کند. در این نبرد، هدف زخمی کردن بدن‌ها نیست، هدف «تسخیر ذهن» پیش از تسخیر سرزمین است. دشمن تلاش می‌کند امید را از مردم بگیرد، اعتمادشان را به آینده سست کند و آرام‌آرام ذهن یک ملت را به تسلیم عادت دهد.
در برابر چنین تهدیدی، «تاب‌آوری ادراکی» یک ضرورت راهبردی است. تاب‌آوری ادراکی یعنی توانایی یک جامعه برای مقاومت ذهنی در برابر فشارهای روانی جنگ، عدم تسلیم روانی و حفظ امید و اراده جمعی برای ادامه مقاومت، به رغم فراز و نشیب‌های میدان. یکی از موفق‌ترین اقدامات ایران در عرصه جنگ ادراکی، تولید انیمیشن‌های لگویی است. گروه کوچک «Explosive Media»، تصویر «پیرکودک بازنده» را از ترامپ در ذهن میلیون‌ها مخاطب جهانی حک کرد. این گروه، با بودجه‌ای ناچیز اما خلاقیتی قابل ستایش، توانست پوشش خبری شبکه‌های بزرگ غرب را به خود معطوف کند. آنها مفید بودن جنگ برای مردم آمریکا را هدف قرار داده‌اند و به این وسیله تاب‌آوری ادراکی شهروندان آمریکایی را کاهش می‌دهند. 
رژیم صهیونی و آمریکا نیز در مقابل تلاش می‌کنند «تاب‌آوری ادراکی» مردم ایران را تضعیف کنند. برای مقابله با اقدامات دشمن و تقویت تاب‌آوری ادراکی - که ستون فقرات هر پیروزی پایدار در نبرد ذهن‌هاست- باید گام‌های مشخص و عملی برداشت. این گام‌ها تنها در حیطه قدرت نهادهای رسمی و رسانه‌های دولتی خلاصه نمی‌شود؛ هر شهروند با آگاهی و کنش خود می‌تواند سهمی سرنوشت‌ساز در این عرصه داشته باشد. برای افزایش تاب‌آوری ادراکی اقدامات زیر ضروری است.
1- حفظ انسجام اجتماعی: وحدت، یک مفهوم انتزاعی سیاسی نیست و در میدان نبرد ادراکی، به خط مقدم سنگر تبدیل می‌شود. هر بی‌دقتی‌ای در بیان یک موضع داخلی یا بزرگنمایی یک اختلاف جزئی توسط رسانه‌ها، به مثابه باز کردن جاده نفوذ برای خودروهای زرهی دشمن است. دشمن در جنگ ادراکی، از «تفرقه بینداز و غلبه کن» استفاده می‌کند؛ ما باید با تأکید بر نقاط وحدت‌آفرین و پرهیز از شعله‌ور کردن آتش اختلافات، راه نفوذ او را سد کنیم. 
2- تحقیر پیام‌های ترامپ: رئیس‌جمهور آمریکا به تنهایی سکان جنگ ادراکی علیه ملت ایران را در دست گرفته است. جملات کلیشه‌ای او («ایران را به عصر حجر بازمی‌گردانم» تا «نیروی دریایی ایران را نابود کردم») و دروغ‌های آشکاری که در شبکه تروث سوشال منتشر می‌کند، هیچ هدفی جز خدشه‌دار کردن تاب‌آوری ادراکی ما ندارد. بهترین راه مقابله، رسوا کردن و تحقیر این پیام‌ها و گوینده آنها و تبدیل آنها به محتوایی خنده‌دار و در عین حال منفور است.
۳- حضور در خیابان: قدرتمندترین ابزار تاب‌آوری ادراکی در جنگ فعلی، در خیابان‌های شهرهای ایران متولد شد. «مشاهده‌پذیری جمعی» در نظریه جنگ ادراکی، یک سلاح بازدارنده بی‌نظیر است. تجمعات شبانه‌ای که به بیش از ۵۵ شب متوالی رسیده ، این پیام را با وضوح کامل ارسال می‌کند: بمباران عزم و مقاومت مردم ایران را نمی‌شکند. هر شهروند با حضور فیزیکی خود، هر فردی که با گوشی خود لحظات حماسی را ثبت می‌کند و هر شعار هوشمندانه‌ای که وجدان جهانی را نشانه می‌رود، یک «پیکسل» از تصویر بزرگ «تاب‌آوری ادراکی» را شکل می‌دهد.
۴- روایتگری: شبکه فرانس‌۲۴ در یک گزارش تحلیلی، یکی از علل موفقیت ایران در جنگ ادراکی را وجود هزاران حساب کاربران عادی معرفی می‌کند که روایت ایران از جنگ را تأیید می‌کنند. بر این اساس، هر شهروند ایرانی با اشتراک‌گذاری محتوای رسمی و معتبر، تاب‌آوری ادراکی را بهبود می‌بخشد. راهکار دیگر، «تولید محتوای مثبت» از سوی شهروندان است. حتی یک پست ساده یا یک عکس از حضور در راهپیمایی شبانه می‌تواند به عنوان «سند زنده بودن جامعه» عمل کند. شهروندان می‌توانند در گروه‌های اجتماعی یا گفت‌وگوها، مانع القای ناامیدی شوند. گاهی یک جمله، اثر روانی مخرب پیام‌های ناامیدکننده را خنثی می‌کند.
۵- مقاومت برابر «بحرانی نشان دادن وضعیت»: مغز انسان برای استرس شدید مداوم طراحی نشده و تداوم بحران می‌تواند تاب‌آوری ادراکی را از بین ببرد. «عادی زیستن» پادزهر این پدیده است. رفتن سر کار، بردن بچه‌ها به پارک، خرید از بازار، حتی خندیدن و شوخی کردن، باعث افزایش تاب‌آوری ادراکی می‌شود. همچنین اگر کسی در خانواده یا اطرافیان علائم اضطراب یا افسردگی پیدا کرد، لازم است با او صحبت کنید. «گوش دادن فعال» و «همدلی» ساده‌ترین ابزار حفظ تاب‌آوری ادراکی است.
6- طنز و خلاقیت به جای ترس و ناامیدی: تشویق و حمایت از تولیدکنندگان محتوای خلاق با زبان طنز به افزایش تاب‌آوری ادراکی کمک می‌کند. طنزپردازان با تولید محتوا و انتشار آن در شبکه‌های اجتماعی در این زمینه بسیار مؤثرند. شهروندان نیز با تولید میم و شوخی در شبکه‌های مجازی که بر مفاهیمی مانند «بازنده بودن ترامپ» یا «شکست رژیم صهیونی» دلالت دارد، می‌توانند در این امر سهیم باشند. در مقابل، باید از خندیدن و توزیع محتواهایی که توسط رسانه‌های معاند تهیه شده و درباره ایران شوخی‌های تحقیرآمیز انجام می‌دهند، خودداری کرد. 
۷- دوری از «مذاکره‌زدگی»: «فشار برای مذاکره» در رسانه‌های داخلی، سمی مهلک برای تاب‌آوری ادراکی است. دیپلمات‌های ایران به شکل مقتضی وظیفه خود را انجام می‌دهند اما فشارهای علنی رسانه‌ها و برخی جریان‌های سیاسی که مذاکره را تنها منجی مردم ایران به تصویر می‌کشند، تاب‌آوری ادراکی را ذره‌ذره نابود می‌کند. تحلیلگری که در اوج ایستادگی مردم، مدام از «ضرورت پایان جنگ» می‌نویسد، ناآگاهانه یا متاسفانه آگاهانه در حال اجرای استراتژی ادراکی دشمن است. سخن گفتن مداوم از مذاکره، این پیام را به مردم منتقل می‌کند: «اوضاع خراب است و امکان ادامه مقاومت وجود ندارد». این دقیقاً همان چیزی است که دشمن در جنگ ادراکی به دنبال آن است: «تضعیف اراده جمعی با القای ناامیدی». روایت ایران از روز اول جنگ این بوده است: «ما مظلوم واقع شده‌ایم اما در حال پیروزی هستیم». روایت مذاکره‌محور که مدام از «آسیب‌ها» و «فشارها» می‌گوید، زبان مظلومیت را به زبان «ضعف و نیاز» تغییر می‌دهد. در حالی که حتی اگر قرار باشد مذاکره‌ای انجام شود، بهترین موقع برای آن زمانی است که از موضع قدرت بر سر میز بنشینیم، نه از موضع «ما دیگر طاقت نداریم».
در تاب‌آوری ادراکی، قوی‌ترین زره «امید» است و نباید اجازه داد هیچ رسانه‌ای این زره را از تن مردم بیرون بیاورد؛ قوی‌ترین سلاح، «اراده جمعی» یک ملت است و باید آن را همیشه قدرتمند نگاه داشت. در جنگ ادراکی، هر شهروند یک سرباز است و با حضور، صدا، کلیک، لایک و لبخندش، می‌جنگد. برای افزایش تاب‌آوری ادراکی، باید هر روز، با انرژی بیشتر از دیروز، در میدان حاضر شویم؛ چه در خیابان، چه شبکه‌های اجتماعی، چه زندگی روزمره و محل کار.

ارسال نظر
captcha