اجرای طرح پیشگیری از مصرف دخانیات در مدارس

با شکسته شدن قبح مصرف دخانیات، استعمال سیگار در کشور اکنون به سنین پایین و حتی دانش‌آموزان ابتدایی رسیده است. کارشناسان از سیگار به عنوان دروازه ورود به اعتیاد نام می‌برند. سیگار شامل صدها ماده سمی و شیمیایی خطرناک است که سلامت فرد مصرف‌کننده و اطرافیانش را به خطر می‌اندازد. موادی که زمینه‌ساز سرطان‌های متعدد چون ریه، مثانه، لثه، مری و... است و حتی با ورود سموم به خون می‌تواند بسیار خطرآفرین شود. نکته قابل توجه و نگران‌کننده این است که اکنون مصرف سیگار و مواد دخانی برای سنین پایین بویژه دختران عادی شده است. 
طبق اعلام معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصرف دخانیات در دختران جوان رشد 135 درصدی را نشان می‌دهد. در گذشته، مصرف دخانیات در میان نوجوانان و جوانان پنهانی و دور از چشم خانواده‌ها بود اما امروز قبح این مساله شکسته شده و جوانان هیچ ابایی از مصرف جمعی و علنی آن ندارند. در این باره دبیر طرح پیشگیری از مصرف دخانیات به کاهش مصرف سیگار به سنین 10 سال در کشور اشاره کرد و گفت: آمارها نشان می‌دهد سن مصرف سیگار به مدارس ابتدایی رسیده است که این معضل ناشی از عدم اجرای قانون جامع کنترل مصرف دخانیات مصوبه سال 1385 است که اجرا نشده است. 
حمیدرضا شاهسون در گفت‌وگو با «وطن امروز» با بیان اینکه کمپانی‌های فروش سیگار با ترفندهای مختلف برای فروش و سود بیشتر با تبلیغات وسیع قبح مصرف سیگار را شکسته‌اند، افزود: بازار هدف این شرکت‌ها نوجوانان و جوانان بویژه دختران و زنان است به همین دلیل گرایش زنان و دختران به مصرف دخانیات بشدت افزایش یافته است. وی افزود: سازمان مردم‌نهاد «پاد» برای پیشگیری از مصرف دخانیات 18 سال در 400 مدرسه کار کرد و نتیجه خوبی را نیز به همراه داشت، اکنون نیز قرار است با حمایت وزیر آموزش‌و‌پرورش این طرح بزودی در کل مدارس کشور اجرا شود. در این طرح آموزش‌ها برای پیشگیری از مصرف دخانیات از سوم تا ششم ابتدایی با تمرکز آموزش و آگاهی‌بخشی والدین و از پایه هفتم تا دیپلم آموزش ترکیبی اولیا با دانش‌آموزان برای پیشگیری از مصرف دخانیات انجام خواهد شد. 
همچنین امید عبداللهی، معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز با بیان اینکه در شرایطی که کشور در حوزه‌هایی مانند دارو با تحریم روبه‌رو است، شرکت‌های بزرگ خارجی به‌صورت رسمی در کشور شعبه ‌زده و اقدام به تولید سیگار می‌کنند. وی با استناد به آمارهای رسمی اعلام کرد مصرف دخانیات در میان دختران ۱۸ تا ۲۵ سال، حدود ۱۳۵ درصد افزایش یافته است. براساس پژوهش‌های انجام شده نیز،‌ در گروه‌های سنی مختلف زنان، حدود ۸۸ درصد افزایش مصرف دخانیات بین سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲، ثبت شده اما نگران‌کننده‌تر از مصرف سیگار، مصرف قلیان است که عمدتاً مصرف گروهی دارد. به گفته معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصرف قلیان در میان زنان در بازه‌ای ۵ ساله، با رشد ۵۷ درصدی همراه بوده و این در حالی است که این نرخ در مردان با رشد ۱۷ درصدی همراه بوده است. 
این آمار نشان می‌دهد مصرف دخانیات، بویژه قلیان، در میان زنان با سرعت بیشتری در حال گسترش است که بیشترین شیوع این الگو نیز در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال دیده می‌شود. عبداللهی ضمن اشاره به تاثیر مصرف دخانیات بر اعتیاد به ایسنا گفت: بر اساس آمارهای رسمی وزارت بهداشت، تقریباً تمام افرادی که وارد چرخه اعتیاد شده‌اند، سابقه یکبار مصرف دخانیات داشته‌اند. این نشان می‌دهد دخانیات یکی از مهم‌ترین دروازه‌های ورود به آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد است. وی با اشاره به پیامدهای مرگبار مصرف دخانیات گفت: سالانه حدود ۶۰ هزار نفر در کشور بر اثر مصرف دخانیات جان خود را از دست می‌دهند که بخشی از این مرگ‌ومیرها مربوط به افرادی است که خود مصرف‌کننده نیستند اما در معرض دود سیگار قرار دارند. معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه به قوانین و مقررات مربوط به دخانیات اشاره کرد و ضمن انتقاد از عدم اجرای قوانین موجود، خاطرنشان کرد: قانون جامع مبارزه با دخانیات مصوب سال ۱۳۸۵ که متولی اجرای آن ستاد کشوری مبارزه با مصرف دخانیات در وزارت بهداشت بوده،‌ متأسفانه در اجرا با موانع و مشکلات  زیادی مواجه شد؛‌ در این میان،‌ مافیای دخانیات با سودهای کلان، اجازه اجرای مؤثر این قوانین را نمی‌دهد. به گفته معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، سالانه گردش مالی بازار دخانیات به حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد و بخش عمده این گردش مالی مربوط به شرکت‌های خارجی است. این در حالی است که در شرایطی که کشور در حوزه‌هایی مانند دارو با تحریم روبه‌رو است، شرکت‌های بزرگ خارجی، از جمله بریتیش امریکن توباکو، به ‌صورت رسمی در کشور شعبه ‌زده و اقدام به تولید سیگار می‌کنند. معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه در حال حاضر میزان تولید سیگار از میزان مصرف آن بیشتر است،‌ گفت: سالانه حدود ۶۵ تا ۷۰ میلیارد نخ سیگار در کشور تولید می‌شود که بیش از ۸۰ درصد آن در اختیار شرکت‌های خارجی است اما برآوردها نشان می‌دهد حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این تولیدات در داخل کشور مصرف می‌شود و این خود به ‌تنهایی زنگ خطری جدی است.