از ابتدای بهمنماه، شاخص کل بورس تهران روندی ریزشی و فرسایشی را تجربه کرده که کاهش حدود 500هزارواحدی و افت چشمگیر ارزش معاملات، بخشی از تبعات آن است، در این میان، کاهش شدید نقدشوندگی در بسیاری از نمادهای کوچک و متوسط، دغدغه اصلی سهامداران شده است.
سؤالات بیپاسخ و انتظار برای شفافیت
علیرغم تداوم این روند، سازمان بورس و اوراق بهادار و سایر نهادهای نظارتی توضیح شفاف و جامعی درباره علل این ریزش و برنامههای مقابله با آن ارائه ندادهاند. این سکوت، بر نگرانیها و عدم اطمینان در بازار افزوده است. سؤالات کلیدی ذهن سرمایهگذاران را درگیر کرده است:
صندوق توسعه و تثبیت بازار سرمایه چه کرده است؟ انتظار میرفت این صندوق بهعنوان بازوی مداخلهگر در شرایط آشفتگی بازار، اقدامات حمایتی مؤثری را در زمان مناسب انجام دهد، اما بهنظر میرسد عمق ریزش و حجم فشار فروش، اقدامات این صندوق را ناکافی یا غیربهموقع نشان میدهد.
آیا این صندوق از ابزارها و منابع کافی برخوردار است؟ آیا تحولات منطقهای بهانه یا عامل اصلی است؟ اگر متولیان، ریزش بازار را ناشی از تشدید تنشهای ژئوپولیتیک میدانند، آیا برای مدیریت تأثیر این عوامل و جلوگیری از تشدید فروش هیجانی، برنامهای دارند؟ عدم اعلام موضع و استراتژی در شرایط بحران، خود به تشدید ناآرامیها دامن میزند. برنامه کلی برای مدیریت بازار در شرایط ویژه چیست؟
بازار نیازمند شنیدن یک تدبیر کلان و شفاف از سوی متولیان است. آیا بستهای برای نقدشوندگی، مهار فشار فروش و بازگرداندن اعتماد در دست طراحی است؟ سهامداران حق دارند از تکلیف بازار در این شرایط مطلع شوند.
نکته مثبت در دستور کار: یکپارچگی تالارهای ارزی
میان این اخبار نگرانکننده، طرح یکپارچهسازی تالارهای ارزی که اخیراً در دستور کار قرار گرفته است، میتواند یک نقطه امید باشد، این اقدام در صورت اجرای صحیح، میتواند به شفافیت بیشتر در قیمتگذاری ارز و کاهش التهاب در بازارهای موازی کمک کند که یکی از عوامل اثرگذار بر بورس است، با این حال، بازار به اقدامات فوریتر و مستقیمتری نیز نیاز دارد.
بازار سرمایه در شرایط حساسی قرار دارد، سکوت و بیعملی متولیان میتواند بحران را عمیقتر کند. انتظار میرفت با توجه به تجربیات گذشته، نهادهای مسئول با ارتباطگیری فعال، شفافیت در تحلیل شرایط و اجرای بهموقع بستههای حمایتی هدفمند، از تبدیل ریزش به رکود گسترده جلوگیری کنند. اکنون زمان آن است که سازمان بورس، وزارت اقتصاد و صندوق تثبیت، بیش از پیش به میدان بیایند و با اقدامی هماهنگ و قاطع، تکلیف بازار و سهامداران را روشن کنند. اعتماد سرمایهگذاری که از بین برود، بازسازی آن به زمان و هزینه بسیار بیشتری نیاز خواهد داشت.